31.01.2022, 19:01

Trend mi, Fenomen mi?

Trend ile modayı ayırt etmek her zaman kolay değildir. Özellikle şu anda ortamdaki bilişim trafiğine, maruz kaldığımız yapay zeka algoritmaları ve otonom makinelere, çok çeşitli dijital etkilere bakarsak bunun zorluğunu görürüz. Bugün olabildiğince doğru ve kalıcı kararlar almamız gerekiyor ancak teknolojik ekosistem hızla değiştiği ve geliştiği için bu zor bir iş olarak karşımızda duruyor.

Yanıltıcı olabilecek ortamın etkilerine kapılmamak için trendlerin demografi, ekonomi, teknoloji, siyaset ve sosyal hareketlerdeki temel değişimler tarafından yönlendirildiğini hatırlamak gerekir. Trendler, makro güçlerin ve sinyallerin kesişmesinden ortaya çıkarlar.

Temel insani ihtiyaçlarımızı temsil eden bu yeni oluşumlar, uzun yıllar boyunca istikrarlı bir şekilde oluşurlar. Zorunlu olarak da doğrusal bir yol izlemezler. Son moda fenomenler (hevesler) çok daha geçicidir. Aniden ortaya çıkarlar, dikkatimizi çekerler ve büyük olasılıklarla dikkatimizi dağıtırlar. Ancak geldikleri gibi hızla tükenirler. Fenomenler, bizler hayal kırıklığına uğrayana, cazibe etkileri azalarak kaybolana ya da yerine daha ilginç olanı gelene kadar ortak bir döngü boyunca ilerlerler: Sosyal ağlarda trend olmak, influencer olanların yersiz övünme hatta asılsız paylaşımları, medya histerisi ve ana akım kabulü (sürü içgüdüsü). Fenomenler asla daha geniş olan beklentilerimizi karşılamazlar. Stratejik özelliği olan trendler bir dizi evrensel özelliği paylaşır: Trendler temel insani ihtiyaçlar tarafından yönlendirilir; güncel ancak kalıcıdırlar; zayıf sinyallerin zaman içinde yakınsamasıdırlar; ortaya çıktıkça gelişirler.

GÜNCEL BİR MEGATREND: MİKROMOBİLİTE

Geleceğin hareketliliği ağ bağlantılı, dijital, fosil yakıtsız ve paylaşımlı olacak. Giderek artan bir şekilde, kentsel peyzajı yeniden şekillendirmeye hazır olan bisiklet ve scooter paylaşım şirketlerinin büyüyen pazarı bu geleceğin kısa bir tarifi olabilir.

Kentleşmenin artmasıyla birlikte, insanların yaptığı seyahatlerde mikromobilitenin payı büyüyor. Bisiklet ve scooter ise minimal seyahatin başlıca seçeneklerinden. Tüketiciler bu büyüyen trendden yararlandıkça, pazar fırsatı genişlemeye devam ediyor. McKinsey’nin araştırmasına göre, yalnızca ABD’de mikromobilite pazarı 2030 yılına kadar 200-300 milyar dolar arasında bir değere sahip olacak. Dünya çapında yatırımcılar, 2017’den bu yana mikromobilite girişimlerine 14 milyar dolarlık öz sermaye fonu akıttı.

Ülkemizde de bu alanda büyük bir hareketlilik var. Otosan, Rakun ile pazardaki yerini alırken; PTT, dağıtım scooter’larını etkin kullanmaya başladı. Türk mikromobilite şirketi Palm, Dubai merkezli Fenix tarafından satın alındı. Yerli mikromobilite altyapı sağlayıcı DUCKT, Paris Belediyesi’nden ödül aldı. Bu arada “elektrikli scooter yasası” da meclise sunuldu. Yönetmelik, şehirde yaşayan her 200 kişiye bir scooter oranıyla yürürlüğe girdi. Buna göre, İstanbul’da 75 bin scooter olacak. İşletmek isteyen her bir şirkete bu sayının en fazla beşte biri verilecek.

Projeksiyonlar, 2050 yılına kadar küresel olarak kentsel alanlarda 2,5 milyar kişinin daha yaşayacağını gösteriyor. Çoğu şehir zaten tehlikeli düzeyde kirlilik ve tıkanmış sokaklarla uğraşırken, mikromobilite bir avuç sorunu çözmede araç olacak. Mikromobilite hizmetleri toplu taşımaya erişimi artıracak, yollardaki araba miktarını ve karbon ayak izimizi azaltacak ve kısa yolculuklar için uygun ulaşım yöntemleri sağlayacak; üstelik tüm bunları uygun maliyetlerde yapacak.

Gün geçtikçe daha fazla insan, paylaşılan mobilite programlarını kullanmak yerine elektrikli bisiklet ve scooter sahibi olmayı tercih ediyor. Örneğin Avrupa’da doğrudan tüketiciye e-bisiklet satışlarının 2030 yılına kadar yıllık 17 milyon adede ulaşması bekleniyor. Avrupa ülkeleri yakın gelecekte benzinli ve dizel araç üretimini yasaklamaya hazırlanırken elektrikli araç kullanımının artması kaçınılmaz görünüyor. Berylls’e göre, halihazırda Avrupa’da yaklaşık 12,6 milyon otomobil fosil yakıtlı araç kısıtlamalardan etkilenecek ve trafikten çıkmaya başlayacak. Bu da mikromobiliteye yeni bir pazar payı açacak. Elbette mikromobilite trendi dünya çapında büyümeye devam ederken, sınırlı altyapı, düzenleme eksikliği, şehir çapında yasaklar ve hırsızlık dahil olmak üzere benimsemeyi engelleyen bir dizi zorlukların giderilmesi gerekecek.

Pandemi bu alanın potansiyel konsolidasyonunu hızlandırdı ancak aynı zamanda talebi de yönlendirdi. Tek kişilik, açık hava ulaşım çözümleri toplumun değerli seçeneklerinden biri olacak.

Kaynaklar: Future Today Institute, Zukunftsinstitute, MIT, McKinsey, Wired, Berylls

Yorumlar (0)
23
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31