31.01.2022, 19:01

Trend mi, Fenomen mi?

Trend ile modayı ayırt etmek her zaman kolay değildir. Özellikle şu anda ortamdaki bilişim trafiğine, maruz kaldığımız yapay zeka algoritmaları ve otonom makinelere, çok çeşitli dijital etkilere bakarsak bunun zorluğunu görürüz. Bugün olabildiğince doğru ve kalıcı kararlar almamız gerekiyor ancak teknolojik ekosistem hızla değiştiği ve geliştiği için bu zor bir iş olarak karşımızda duruyor.

Yanıltıcı olabilecek ortamın etkilerine kapılmamak için trendlerin demografi, ekonomi, teknoloji, siyaset ve sosyal hareketlerdeki temel değişimler tarafından yönlendirildiğini hatırlamak gerekir. Trendler, makro güçlerin ve sinyallerin kesişmesinden ortaya çıkarlar.

Temel insani ihtiyaçlarımızı temsil eden bu yeni oluşumlar, uzun yıllar boyunca istikrarlı bir şekilde oluşurlar. Zorunlu olarak da doğrusal bir yol izlemezler. Son moda fenomenler (hevesler) çok daha geçicidir. Aniden ortaya çıkarlar, dikkatimizi çekerler ve büyük olasılıklarla dikkatimizi dağıtırlar. Ancak geldikleri gibi hızla tükenirler. Fenomenler, bizler hayal kırıklığına uğrayana, cazibe etkileri azalarak kaybolana ya da yerine daha ilginç olanı gelene kadar ortak bir döngü boyunca ilerlerler: Sosyal ağlarda trend olmak, influencer olanların yersiz övünme hatta asılsız paylaşımları, medya histerisi ve ana akım kabulü (sürü içgüdüsü). Fenomenler asla daha geniş olan beklentilerimizi karşılamazlar. Stratejik özelliği olan trendler bir dizi evrensel özelliği paylaşır: Trendler temel insani ihtiyaçlar tarafından yönlendirilir; güncel ancak kalıcıdırlar; zayıf sinyallerin zaman içinde yakınsamasıdırlar; ortaya çıktıkça gelişirler.

GÜNCEL BİR MEGATREND: MİKROMOBİLİTE

Geleceğin hareketliliği ağ bağlantılı, dijital, fosil yakıtsız ve paylaşımlı olacak. Giderek artan bir şekilde, kentsel peyzajı yeniden şekillendirmeye hazır olan bisiklet ve scooter paylaşım şirketlerinin büyüyen pazarı bu geleceğin kısa bir tarifi olabilir.

Kentleşmenin artmasıyla birlikte, insanların yaptığı seyahatlerde mikromobilitenin payı büyüyor. Bisiklet ve scooter ise minimal seyahatin başlıca seçeneklerinden. Tüketiciler bu büyüyen trendden yararlandıkça, pazar fırsatı genişlemeye devam ediyor. McKinsey’nin araştırmasına göre, yalnızca ABD’de mikromobilite pazarı 2030 yılına kadar 200-300 milyar dolar arasında bir değere sahip olacak. Dünya çapında yatırımcılar, 2017’den bu yana mikromobilite girişimlerine 14 milyar dolarlık öz sermaye fonu akıttı.

Ülkemizde de bu alanda büyük bir hareketlilik var. Otosan, Rakun ile pazardaki yerini alırken; PTT, dağıtım scooter’larını etkin kullanmaya başladı. Türk mikromobilite şirketi Palm, Dubai merkezli Fenix tarafından satın alındı. Yerli mikromobilite altyapı sağlayıcı DUCKT, Paris Belediyesi’nden ödül aldı. Bu arada “elektrikli scooter yasası” da meclise sunuldu. Yönetmelik, şehirde yaşayan her 200 kişiye bir scooter oranıyla yürürlüğe girdi. Buna göre, İstanbul’da 75 bin scooter olacak. İşletmek isteyen her bir şirkete bu sayının en fazla beşte biri verilecek.

Projeksiyonlar, 2050 yılına kadar küresel olarak kentsel alanlarda 2,5 milyar kişinin daha yaşayacağını gösteriyor. Çoğu şehir zaten tehlikeli düzeyde kirlilik ve tıkanmış sokaklarla uğraşırken, mikromobilite bir avuç sorunu çözmede araç olacak. Mikromobilite hizmetleri toplu taşımaya erişimi artıracak, yollardaki araba miktarını ve karbon ayak izimizi azaltacak ve kısa yolculuklar için uygun ulaşım yöntemleri sağlayacak; üstelik tüm bunları uygun maliyetlerde yapacak.

Gün geçtikçe daha fazla insan, paylaşılan mobilite programlarını kullanmak yerine elektrikli bisiklet ve scooter sahibi olmayı tercih ediyor. Örneğin Avrupa’da doğrudan tüketiciye e-bisiklet satışlarının 2030 yılına kadar yıllık 17 milyon adede ulaşması bekleniyor. Avrupa ülkeleri yakın gelecekte benzinli ve dizel araç üretimini yasaklamaya hazırlanırken elektrikli araç kullanımının artması kaçınılmaz görünüyor. Berylls’e göre, halihazırda Avrupa’da yaklaşık 12,6 milyon otomobil fosil yakıtlı araç kısıtlamalardan etkilenecek ve trafikten çıkmaya başlayacak. Bu da mikromobiliteye yeni bir pazar payı açacak. Elbette mikromobilite trendi dünya çapında büyümeye devam ederken, sınırlı altyapı, düzenleme eksikliği, şehir çapında yasaklar ve hırsızlık dahil olmak üzere benimsemeyi engelleyen bir dizi zorlukların giderilmesi gerekecek.

Pandemi bu alanın potansiyel konsolidasyonunu hızlandırdı ancak aynı zamanda talebi de yönlendirdi. Tek kişilik, açık hava ulaşım çözümleri toplumun değerli seçeneklerinden biri olacak.

Kaynaklar: Future Today Institute, Zukunftsinstitute, MIT, McKinsey, Wired, Berylls

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 15 34
2. Samsunspor 14 26
3. Rizespor 14 25
4. Pendikspor 14 25
5. Boluspor 14 25
6. Keçiörengücü 14 24
7. Bodrumspor 14 22
8. Manisa FK 13 20
9. Sakaryaspor 15 19
10. Altay 14 18
11. Bandırmaspor 13 18
12. Adanaspor 14 17
13. Göztepe 13 17
14. Tuzlaspor 14 16
15. Erzurumspor 13 14
16. Altınordu 13 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 14 7
19. Denizlispor 14 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4