07.12.2021, 11:58

DİJİTALLEŞME BİR MODA MI YOKSA STRATEJİK BİR KARAR MI?

Son zamanlarda en çok duyduğunuz kelime ne diye sorsalar her birinizin tereddüt etmeden ‘dijitalleşme’ yanıtını verdiğinizi duyar gibiyim. Dijitalleşme konusuyla dört bir yanımızdan kuşatıldık. Haber başlıklarına bakıyoruz: Dijital Dönüşüm, Dijitalleşme, Kobilerde Dijital Yatırımlar, Dijitalleşme Hamlesi… Kredi kartı kullanmayanımız, internetten alışveriş etmeyenimiz neredeyse kalmadı.

Teknolojik gelişmeler ve buna bağlı olarak değişen, gelişen hizmet ve ürünler, iş modellerine gelen yenilikler… derken pandeminin katalizör etkisiyle hızlanan dijitalleşme ve yaşanan dijital dönüşüm furyası, “acaba işletmeler bir modayı mı takip ediyor yoksa ihtiyaç duydukları için mi dijital dönüşüme giriyor” sorusunu getiriyor akıllara. Dijital dönüşümde hedef, aslında bir modanın takipçisi olarak ya da teknolojinin kölesi olarak değil, teknolojiden faydalanarak üretim hatta yönetim süreçlerinin yalın hale getirilerek tüm paydaşlar için değer üretilmesi ve bunun sürdürülebilir hale getirilmesi olmalıdır. Bu nedenle; dönüşümde, verileri ön plana alarak stratejiler geliştirme ve karar alma süreçlerinin hızlandırılması, çevik yapıların oluşturulması kritik önemdedir. Aksi takdirde; özentiyle, moda takibiyle yapılan yatırımların zayi olması kaçınılmazdır. Düşünmeden yapılan bu tip yatırımlar işletmeler için maddi zarar, çalışanlar içinse motivasyon kaybı getirmektedir. Zincirleme olarak içinde bulunduğu ekonomiye de olumsuz yansımaları da kaçınılmazdır.

İşletmede yapılacak bir dijital dönüşüm için çalışanın onayını alarak birlikte alınacak karar dönüşümün başarısını artıracaktır. Bu tip yatırım kararlarını almadan önce tüm teknik ve beşeri bağlantılarını düşünerek çalışanların dijital okuryazarlık becerilerini geliştirerek işe başlamak gerekir. Çünkü; dijitalleşmeyle birlikte, nitelikli çalışana duyulan ihtiyaç, fiziksel çalışandan ziyade zihinsel çalışana yönelecektir. İş hayatına da yapay zekâ ve akıllı sistemlerin yardımıyla gelişecek farklı bakış açıları yeni model iş akışları getirebilecektir. Dijital dünyanın içine doğmuş dijital yerlilerin ve teknolojiye yatkın dijital göçmenlerin farklı yaklaşımlarıyla gelişmiş yepyeni yönetişim sistemleri gelişebilecektir. Dijital pazarlama kanallarının kullanımı ve dijital satış olanaklarıyla e-ticaret ve e-ihracat yoluyla dünyanın bambaşka yörelerine ulaşabilmek ise gerçekten faydalanılması gereken bir nimettir.

Otomasyon, uzaktan çalışma, akıllı sistemler, robotik programlar ve tüm bu dijital dünyanın dilinden anlayan büyük veriyi analiz edebilen, veriyi çok boyutlu görebilen sistemler, analistler, nesnelerin interneti, bağlanabilirlik gibi kavramları kendi iş süreçlerine ve iş modellerine sakil durmadan entegre edebilen ve bunları iş süreçlerine birer kolaylık olarak yerleştirebilen işletmeler dijital dönüşümde başarıyı yakalayacaklardır.

Dünyada olduğu gibi Türkiye’de de işletmeler dijitalleşmeyi gündemlerine almış durumdalar. PWC’nin 24. Küresel CEO araştırmasına göre; CEO’ların yaklaşık yarısının dijital dönüşüm yatırım oranlarını %10 veya daha fazla artırmayı planladıkları ortaya çıkmıştır. Araştırmaya göre; Türkiye’deki CEO’ların da  %77’si dijital dönüşüm alanındaki uzun vadeli yatırımların artacağını öngörmektedir. Ancak dijitalleşmenin hayatımıza ve işimize kolaylıklar kattığı gibi beraberinde getirdiği olumsuz bir takım sorunlar, yeni olduğu için netleşmemiş süreçler, etik problemler ya da yasal düzenleme eksiklikleri gibi çözüme muhtaç durumlar  yanı sıra siber saldırılar ve olası veri hırsızlıkları gibi korkutucu problemler söz konusu olabiliyor. World Economic Forum-2020 Küresel Riskler Algı Anketi sonuçlarına göre; ankete katılanların %39’u kısa dönemde oluşabilecek riskler içinde (0-2yıl), %49’u ise orta vadeli oluşabilecek riskler (3-5 yıl) içinde siber güvenlik risklerini göstermişlerdir. Yine PWC’nin 24.Küresel CEO araştırmasına göre; 2020 yılında siber saldırılar konusunda endişe duyan CEO’ların oranı %33 iken 2021 yılında bu oran %47’ye yükselmiş. CEO’ları endişelendiren diğer bir konu ise geçen yılki araştırmada %16 seviyesinde iken bu yıl %28 seviyesine yükselen doğru bilgiye erişememe sorunudur. Türkiye’de Prof. Dr. D. Pehlivanlı’nın hazırlamış olduğu 2021 Türkiye Risk Raporundaki; sıralamasında 23, 25, 26, 27 ve 30.sırada öngörülen risklerimiz şunlardır: 23. iş kesintileri riski, 25. Siber saldırılar sonucu operasyonların durması ve altyapıların zarar görmesi, 26. bilgi teknolojileri altyapılarının çökmesi riski, 27. büyük veri dolandırıcılığı/hırsızlığı veya özel/resmi verilerin yanlış kullanılması riski, 30. yapay zeka ve büyük verinin uygunsuz kullanımı. Tüm bu risklerden başka dünyada dijitalleşmenin getirdiği diğer bir endişe duyulan konu ise küresel ısınma konusudur. İnternette küçük bir bilgiyi araştırmak artık hepimiz için çok basit bir işlem haline geldi. We are Social 2021 Temmuz verilerine göre; 7,87 milyarlık dünya nüfusunun %60,9’u internet kullanıyor. Bireysel mobil telefona sahip 5,27 milyar kişi var ve dünyada internette geçirilen süre ortalama 6 saat 55 dakika. Diğer taraftan bir e-postanın ortalama 50 gram CO2’e eşdeğer karbon ayak izine sahip olduğu belirtiliyor. İngiliz Ovo Energy şirketi tarafından yapılan bir araştırmaya göre; her gün bir tane az e-posta göndermek CO2 emisyonlarını yılda 16 bin ton azaltabiliyor.

Dijitalleşme konusunda madalyonun öbür yüzünde belki de hiç görmek istemediğimiz küresel ısınma sorunu bizi bekliyor: Veriler, verilerin depolanması, saklanması ve bunlar için gereken/harcanan enerji.

Tüm dünya teknolojininin kolaylıklarından faydalanmak istiyor. Her işletme hem zaman maliyetini, hem üretim maliyetini azaltmak ve tabii olarak kârlılığını artırmak istiyor. Hem işletmenin temel amaçlarına fayda sağlayacak hem de diğer faktörleri göz önünde bulundururak işletme içi ve çevresel olumsuz etkileri en aza indirecek kararların alınması sadece işletmelerin değil hepimizin geleceğini ilgilendiriyor. Bu nedenle dijitalleşme kararlarını alırken moda eğilimine göre değil işletmenin ihtiyaçları doğrultusunda, yerinde ve stratejik kararlar alınması işletmeler açısından olduğu kadar bizler açısından da önem arzetmektedir.

Dijitalleşme konusunda madalyonun öbür yüzünde belki de hiç görmek istemediğimiz küresel ısınma sorunu bizi bekliyor: Veriler, verilerin depolanması, saklanması ve bunlar için gereken/harcanan enerji.

Türkiye’deki CEO’ların da  %77’si dijital dönüşüm alanındaki uzun vadeli yatırımların artacağını öngörmektedir.

Yorumlar (0)
20
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 37 70
3. Konyaspor 37 67
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Antalyaspor 38 59
7. Beşiktaş 37 58
8. Karagümrük 37 57
9. Sivasspor 38 54
10. Adana Demirspor 37 52
11. Galatasaray 38 52
12. Kasımpaşa 38 51
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 37 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 35
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 37 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 68
2. Ümraniye 36 68
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Keçiörengücü 36 49
12. Denizlispor 36 49
13. Gençlerbirliği 36 49
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 35 45
16. Bursaspor 35 41
17. Kocaelispor 35 41
18. Menemen Belediyespor 35 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 37 89
3. Chelsea 37 71
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 37 49
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Newcastle 37 46
13. Crystal Palace 37 45
14. Aston Villa 37 45
15. Southampton 37 40
16. Everton 37 39
17. Burnley 37 35
18. Leeds United 37 35
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Osasuna 37 47
10. Celta Vigo 37 46
11. Valencia 37 45
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Espanyol 37 41
14. Elche 37 39
15. Getafe 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 37 31