15.04.2021, 11:49

Dijital Dönüşüm’den Toplum 5.0’a Yolculuk

Yapay Zekâ, Nesnelerin İnterneti ve Endüstri 4.0 gibi konseptlerin toplum hayatına olan katkıları göz önüne alındığında önümüzdeki 10 yıl, insanların hayatlarını ve çalışma şekillerini dijital dönüşüme adapte etmek için önemli bir zaman dilimi olacaktır. Bu zamanı doğru değerlendiren bireyler, toplumlar, şirketler ve ülkeler yeni dünya düzeninin öncüleri olacaklardır.

Endüstri 4.0 ile hayatımıza giren yeniliklerin topluma olan etkileri nedeniyle Japonya tarafından dünyaya sunulan “Toplum 5.0”, 2016 yılında düzenlenen Hannover Fuarı’nda Japonya Başbakanı Abe tarafından telaffuz edilen bir konsepttir. Toplum 5.0 ile farklı veri kaynaklarından (cihazlardan, insan davranışlarından, çevreden, vb.) elde edilen verinin Büyük Veri ve Yapay Zekâ ile işlenerek katma değeri olan bilgiye dönüşüp toplumun faydası için kullanılması amaçlanmaktadır.

Endüstri 4.0 üretimdeki dijital devrime odaklanıp üretimi verimli hale getirmek için çözümler üretirken,diğer yandan Toplum 5.0 ise ekonomik kalkınmayı ilerletmek ve toplumun sorunlarını ele almak için tasarlanmıştır ve akıllı bir toplum yaratmaya odaklanmaktadır. Endüstrinin ve toplumun gelişimi birbiri ile bağlantılıdır, ilgilidir ve değişim süreçlerini gözler önüne sermektedir.

Uçak, telefon ve diğer tüm teknolojik yeniliklerin icatları ile toplum tarafından benimsenip günlük hayatın vazgeçilmez unsurlarına dönüşmeleri arasında hep uzun zaman dilimleri gözlemlenmesinerağmen, Toplum 5.0 konseptinin, hayatlarımıza sağladığı katkılar sebebiyle, aynı normalleşme ve kabul görme seviyesine ulaşmasının çok daha kısa sürede gerçekleşeceği öngörülmektedir. Teknolojik kavramların hayatımıza etkisi sadece akıllı cihazlar ile sınırlı değil; sağlık, ulaştırma, üretim, finans ve daha birçok alan Toplum 5.0 ile entegre olup insanlara fayda sağlamaya başlamıştır.

  • Sağlık alanında; Sanal ve Artırılmış Gerçeklik ile birlikte ameliyatlarda yapılan insan kaynaklı hatalar ortadan kalkacaktır.

  • Lojistik ve mobilite alanında; Otonom araçlar ve insansız hava araçları (drone) ile gidilmesi zor yerlere kolayca ulaşabilmek mümkün olacak, hatta aynı ya da yakın konumlara ürün tedariki yapılırken firmalar akıllı tedarik zinciri ile ortak lojistik kullanır hale geleceklerdir. Otonom araçların yaygınlaşması ile trafik sıkışıklığı ve trafik kazaları büyük ölçüde azalacaktır.

  • Enerji alanında; Evimizdeki cihazlarımızın internet bağlantısı sayesinde mobil uygulamalarla cihazlarımızı kontrol edebileceğiz. Buzdolabındaki stok durumu ya da süresi dolmak üzere olan ürünler hakkında bilgiyi uzaktan alabileceğiz. Evimizdeki temizlik robotunu işyerimizdeyken kumanda edebileceğiz. Cihazların şarj edilmesine ya da çamaşır makinesinin çalışma saatine akıllı şebeke sistemi karar vererek şebekenin en uygun olduğu zamanda bu görevleri tamamlayacaktır.

  • Robotik sistemler alanında; Günümüzde fabrikalarda robotlar, insanlar tarafından kontrol edilmektedir. Toplum 5.0 ile entegre fabrika altyapısı sayesinde robotlar, insan kontrolü olmadan Derin Öğrenme kullanarak otomatik üretim yapabilir hale gelecektir. Dünya Ekonomik Forumu’nun “Geleceğin Meslekleri” araştırmasına göre; 2022 yılına dek, hali hazırda insanların yaptığı 75 milyon iş değişikliğe uğrayacak ama aynı zamanda 133 milyonluk da iş olanağı yaratılacak.

  • Finans alanında; Biyometrik tanıma teknolojisi, dünyanın herhangi bir yerinde nakitsiz ve kredi kartsız satın alma olanağı sağlayacaktır. Birey davranışlarının kaydedilmesi ile oluşan veri havuzu sayesinde anında kredi ve yatırım finansı sağlanacaktır.

  • Üretim alanında; Nesnelerin İnterneti (IoT) ve Yapay Zekâ (AI) sayesinde üretim, günlük yaşam ve tercihlere uygun olarak düzenlenebilecektir; sadece gerekli miktarlarda ürün üretilebilecek, ürünler gerekli zamanlarda teslim edilebilecek ve israflı üretim ortadan kaldırılabilecektir.

  • Altyapı ve Kentleşme alanında; Sensörler; binaların, yolların ve diğer yapıların gerçek zamanlı izlenmesine olanak sağlayacağından operasyonlar sürdürülebilir ve kesintisiz olacaktır. Akıllı şebekelerle su, elektrik, gaz gibi dağıtım ürünleri eş zamanlı izlenip yine akıllı çözümlerle toplumun birinci sınıf hizmet almasına olanak sağlanacaktır. Afetlerde, gerçek zamanlı veriler tehlikeli alanları tespit edip insansız hava araçları ve robotlar insanları güvenli alanlara yönlendirecektir. Bu beceriler can kayıplarının önüne geçerken insanların güvende hissederek yaşam sürmelerine katkı sağlayacaktır.

Siber (sanal) alan ile toplumun varlığını sürdürdüğü gerçek alan arasında füzyonun sağlanması önem arz etmektedir. Yukarıda saydığımız tüm alanlarda çok büyük ve kullanılabilir veri havuzu oluşacaktır. Bu sayede tüm hizmetlerin birbirine bağlanması ve bu verinin paydaşlarca paylaşımı hatta ortaklaşa kullanımı söz konusu olacaktır. Nihayetinde bağlı bir toplum oluşacaktır.

Toplum 5.0 Japonya merkezli bir girişim gibi görünse de Birleşmiş Milletler’in ortaya koyduğu 17 adet Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri ile paralellik göstermektedir. Toplum 5.0’ın hedeflerinden biri; insanların ihtiyaçlarını din, dil, ırk, cinsiyet ve gelir farkı gözetmeksizin karşılamaktır. İş modellerinin XaaS (anything as a service) olması yani hizmet tabanlı olması kaçınılmaz olacaktır ve hizmet tabanlı yeni iş modelleri topluma, çevreye ve ekonomiye artı değer katacaktır. Toplum 5.0 ile bir yandan ekonomik kalkınma sağlanacak diğer yandan ise toplumsal müspet kararlar alınarak insan merkezli bir toplum oluşturulacaktır. Bahsedilen tüm teknolojiler insanı merkezine alarak gelişmeye devam edecektir ve yeni bir toplum konsepti olan Toplum 5.0’a ulaşılacaktır.

Murat Yılmaz

Yorumlar (1)
Burak 2 ay önce
Hem gercekci, hem de güzel bir irdeleme
21
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30