15.04.2021, 11:49

Dijital Dönüşüm’den Toplum 5.0’a Yolculuk

Yapay Zekâ, Nesnelerin İnterneti ve Endüstri 4.0 gibi konseptlerin toplum hayatına olan katkıları göz önüne alındığında önümüzdeki 10 yıl, insanların hayatlarını ve çalışma şekillerini dijital dönüşüme adapte etmek için önemli bir zaman dilimi olacaktır. Bu zamanı doğru değerlendiren bireyler, toplumlar, şirketler ve ülkeler yeni dünya düzeninin öncüleri olacaklardır.

Endüstri 4.0 ile hayatımıza giren yeniliklerin topluma olan etkileri nedeniyle Japonya tarafından dünyaya sunulan “Toplum 5.0”, 2016 yılında düzenlenen Hannover Fuarı’nda Japonya Başbakanı Abe tarafından telaffuz edilen bir konsepttir. Toplum 5.0 ile farklı veri kaynaklarından (cihazlardan, insan davranışlarından, çevreden, vb.) elde edilen verinin Büyük Veri ve Yapay Zekâ ile işlenerek katma değeri olan bilgiye dönüşüp toplumun faydası için kullanılması amaçlanmaktadır.

Endüstri 4.0 üretimdeki dijital devrime odaklanıp üretimi verimli hale getirmek için çözümler üretirken,diğer yandan Toplum 5.0 ise ekonomik kalkınmayı ilerletmek ve toplumun sorunlarını ele almak için tasarlanmıştır ve akıllı bir toplum yaratmaya odaklanmaktadır. Endüstrinin ve toplumun gelişimi birbiri ile bağlantılıdır, ilgilidir ve değişim süreçlerini gözler önüne sermektedir.

Uçak, telefon ve diğer tüm teknolojik yeniliklerin icatları ile toplum tarafından benimsenip günlük hayatın vazgeçilmez unsurlarına dönüşmeleri arasında hep uzun zaman dilimleri gözlemlenmesinerağmen, Toplum 5.0 konseptinin, hayatlarımıza sağladığı katkılar sebebiyle, aynı normalleşme ve kabul görme seviyesine ulaşmasının çok daha kısa sürede gerçekleşeceği öngörülmektedir. Teknolojik kavramların hayatımıza etkisi sadece akıllı cihazlar ile sınırlı değil; sağlık, ulaştırma, üretim, finans ve daha birçok alan Toplum 5.0 ile entegre olup insanlara fayda sağlamaya başlamıştır.

  • Sağlık alanında; Sanal ve Artırılmış Gerçeklik ile birlikte ameliyatlarda yapılan insan kaynaklı hatalar ortadan kalkacaktır.

  • Lojistik ve mobilite alanında; Otonom araçlar ve insansız hava araçları (drone) ile gidilmesi zor yerlere kolayca ulaşabilmek mümkün olacak, hatta aynı ya da yakın konumlara ürün tedariki yapılırken firmalar akıllı tedarik zinciri ile ortak lojistik kullanır hale geleceklerdir. Otonom araçların yaygınlaşması ile trafik sıkışıklığı ve trafik kazaları büyük ölçüde azalacaktır.

  • Enerji alanında; Evimizdeki cihazlarımızın internet bağlantısı sayesinde mobil uygulamalarla cihazlarımızı kontrol edebileceğiz. Buzdolabındaki stok durumu ya da süresi dolmak üzere olan ürünler hakkında bilgiyi uzaktan alabileceğiz. Evimizdeki temizlik robotunu işyerimizdeyken kumanda edebileceğiz. Cihazların şarj edilmesine ya da çamaşır makinesinin çalışma saatine akıllı şebeke sistemi karar vererek şebekenin en uygun olduğu zamanda bu görevleri tamamlayacaktır.

  • Robotik sistemler alanında; Günümüzde fabrikalarda robotlar, insanlar tarafından kontrol edilmektedir. Toplum 5.0 ile entegre fabrika altyapısı sayesinde robotlar, insan kontrolü olmadan Derin Öğrenme kullanarak otomatik üretim yapabilir hale gelecektir. Dünya Ekonomik Forumu’nun “Geleceğin Meslekleri” araştırmasına göre; 2022 yılına dek, hali hazırda insanların yaptığı 75 milyon iş değişikliğe uğrayacak ama aynı zamanda 133 milyonluk da iş olanağı yaratılacak.

  • Finans alanında; Biyometrik tanıma teknolojisi, dünyanın herhangi bir yerinde nakitsiz ve kredi kartsız satın alma olanağı sağlayacaktır. Birey davranışlarının kaydedilmesi ile oluşan veri havuzu sayesinde anında kredi ve yatırım finansı sağlanacaktır.

  • Üretim alanında; Nesnelerin İnterneti (IoT) ve Yapay Zekâ (AI) sayesinde üretim, günlük yaşam ve tercihlere uygun olarak düzenlenebilecektir; sadece gerekli miktarlarda ürün üretilebilecek, ürünler gerekli zamanlarda teslim edilebilecek ve israflı üretim ortadan kaldırılabilecektir.

  • Altyapı ve Kentleşme alanında; Sensörler; binaların, yolların ve diğer yapıların gerçek zamanlı izlenmesine olanak sağlayacağından operasyonlar sürdürülebilir ve kesintisiz olacaktır. Akıllı şebekelerle su, elektrik, gaz gibi dağıtım ürünleri eş zamanlı izlenip yine akıllı çözümlerle toplumun birinci sınıf hizmet almasına olanak sağlanacaktır. Afetlerde, gerçek zamanlı veriler tehlikeli alanları tespit edip insansız hava araçları ve robotlar insanları güvenli alanlara yönlendirecektir. Bu beceriler can kayıplarının önüne geçerken insanların güvende hissederek yaşam sürmelerine katkı sağlayacaktır.

Siber (sanal) alan ile toplumun varlığını sürdürdüğü gerçek alan arasında füzyonun sağlanması önem arz etmektedir. Yukarıda saydığımız tüm alanlarda çok büyük ve kullanılabilir veri havuzu oluşacaktır. Bu sayede tüm hizmetlerin birbirine bağlanması ve bu verinin paydaşlarca paylaşımı hatta ortaklaşa kullanımı söz konusu olacaktır. Nihayetinde bağlı bir toplum oluşacaktır.

Toplum 5.0 Japonya merkezli bir girişim gibi görünse de Birleşmiş Milletler’in ortaya koyduğu 17 adet Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri ile paralellik göstermektedir. Toplum 5.0’ın hedeflerinden biri; insanların ihtiyaçlarını din, dil, ırk, cinsiyet ve gelir farkı gözetmeksizin karşılamaktır. İş modellerinin XaaS (anything as a service) olması yani hizmet tabanlı olması kaçınılmaz olacaktır ve hizmet tabanlı yeni iş modelleri topluma, çevreye ve ekonomiye artı değer katacaktır. Toplum 5.0 ile bir yandan ekonomik kalkınma sağlanacak diğer yandan ise toplumsal müspet kararlar alınarak insan merkezli bir toplum oluşturulacaktır. Bahsedilen tüm teknolojiler insanı merkezine alarak gelişmeye devam edecektir ve yeni bir toplum konsepti olan Toplum 5.0’a ulaşılacaktır.

Murat Yılmaz

Yorumlar (1)
Burak 5 ay önce
Hem gercekci, hem de güzel bir irdeleme
22
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 4 10
2. Trabzonspor 4 10
3. Fenerbahçe 4 10
4. Konyaspor 4 10
5. Galatasaray 4 8
6. Hatayspor 4 7
7. Karagümrük 4 7
8. Kayserispor 4 7
9. Altay 4 6
10. Malatyaspor 4 6
11. Alanyaspor 4 6
12. Göztepe 4 5
13. Kasımpaşa 4 5
14. Gaziantep FK 4 4
15. Antalyaspor 4 4
16. Sivasspor 4 2
17. Adana Demirspor 4 2
18. Rizespor 4 1
19. Başakşehir 4 0
20. Giresunspor 4 0
Takımlar O P
1. Ümraniye 5 15
2. Eyüpspor 5 12
3. Ankaragücü 5 11
4. Tuzlaspor 4 10
5. Manisa FK 5 9
6. Erzurumspor 5 9
7. Kocaelispor 5 7
8. Boluspor 4 6
9. Samsunspor 4 6
10. Bandırmaspor 5 6
11. Denizlispor 5 6
12. Menemenspor 5 6
13. Adanaspor 5 5
14. Bursaspor 5 4
15. Ankara Keçiörengücü 5 4
16. Altınordu 5 4
17. Gençlerbirliği 5 4
18. İstanbulspor 4 3
19. Balıkesirspor 4 3
Takımlar O P
1. M. United 4 10
2. Chelsea 4 10
3. Liverpool 4 10
4. Everton 4 10
5. Man City 4 9
6. Brighton 4 9
7. Tottenham 4 9
8. West Ham 4 8
9. Leicester City 4 6
10. Brentford 4 5
11. Crystal Palace 4 5
12. Aston Villa 4 4
13. Wolverhampton 4 3
14. Southampton 4 3
15. Watford 4 3
16. Arsenal 4 3
17. Leeds United 4 2
18. Burnley 4 1
19. Newcastle 4 1
20. Norwich City 4 0
Takımlar O P
1. Real Madrid 4 10
2. Valencia 4 10
3. Atletico Madrid 4 10
4. Real Sociedad 4 9
5. Athletic Bilbao 4 8
6. Sevilla 3 7
7. Barcelona 3 7
8. Mallorca 4 7
9. Real Betis 4 5
10. Elche 4 5
11. Osasuna 4 5
12. Rayo Vallecano 4 4
13. Villarreal 3 3
14. Levante 4 3
15. Espanyol 4 2
16. Cádiz 4 2
17. Granada 4 2
18. Celta de Vigo 4 1
19. Getafe 4 0
20. Deportivo Alaves 3 0